Over deze site

Materiaalanalyse

Voordat de kranten worden gedigitaliseerd, worden ze bij de Koninklijke Bibliotheek voorbewerkt. Binnen de KB is hiervoor een productiestraat ingericht om procesmatig grote hoeveelheden dagbladen voor te bereiden voor digitalisering. Alle kranten worden doorgebladerd, waarbij beschadigingen zo nodig worden gerepareerd. In een speciaal hiervoor ontwikkeld invoerprogramma wordt iedere afzonderlijk krant in een database geregistreerd. Daarbij wordt de datum vastgelegd en worden bijzonderheden genoteerd, zoals signatuur, afwijkende lettertypen en supplementen. Dit alles wordt ook wel de materiaalanalyse genoemd.

Daarnaast wordt een aantal beschrijvende metadata toegevoegd, zoals volledige titel van de krant, uitgever, eventuele rechthebbenden, plaats van uitgave en verspreidingsgebied. Deze gegevens zijn afkomstig uit de algemene catalogus (Gemeenschappelijk Geautomatiseerd Catalogussysteem, GGC).

Al deze gegevens worden vanuit de KB-database geëxporteerd en in XML-formaat naar het digitaliseringsbedrijf gestuurd. Daar worden ze vervolgens aan de metadata van ieder krantennummer toegevoegd.

Iedere week gaat er een transport van te digitaliseren kranten naar het digitaliseringsbedrijf, vervoerd in speciaal hiervoor geschikte kisten. Omgekeerd arriveren er iedere week een aantal batches van gedigitaliseerde kranten op harde schijven.

De meeste kranten worden vanaf het papieren origineel gedigitaliseerd. Sommige kranten zijn echter al eerder op microfilm gezet of zijn elders al gescand. In die gevallen worden de microfilms of de beeldbestanden als bron voor het productieproces gebruikt. Hiervoor wordt een vergelijkbare voorbewerking gedaan.

Bij de materiaalanalyse en digitalisering spelen veel onzekere factoren een rol. Sommige dagbladen mogen de bibliotheek niet verlaten, andere zijn verspreid bewaard over verschillende instellingen in binnen- en buitenland en fragmentarisch beschikbaar. Weer andere kranten vereisen vanwege hun conditie veel voorbewerking.

Microfilm

Van alle Nederlandse dagbladen die in de periode 1618-1995 zijn verschenen, is volgens een schatting - op basis van gegevens uit het Gemeenschappelijk Geautomatiseerd Catalogussysteem en Metamorfoze - circa 20 procent beschikbaar op microfilm. De kwaliteit van deze microfilms is wisselend. Het digitaliseren vanaf microfilm is sneller en goedkoper, maar levert over het algemeen kwalitatief minder goede digitale bestanden op dan digitalisering vanaf origineel.

Digitale bronbestanden

Van een aantal kranten zijn digitale beeldbestanden beschikbaar. Deze worden als basis gebruikt voor de vervolgstappen: het vervaardigen van de overige digitale bestanden volgens de opgestelde specificaties. Het betreft hier onder meer alle kranten van Historische Kranten in Beeld (een pilotproject waarin de KB een aantal kranten uit het begin van de twintigste eeuw online heeft gezet). Maar ook via uitwisseling met andere krantendigitaliseringsprojecten en vanuit buitenlandse instellingen ontvangt de KB digitale beeldbestanden.