Aanloop Tweede Wereldoorlog

Nadat Hitlers NSDAP in januari 1933 de macht in Duitsland had overgenomen, vreesde Europa voor een nieuwe oorlog. De nazi's begonnen met herbewapening en streefden naar de vestiging van het 'Derde Rijk'. De Europese grootmachten probeerden deze Duitse expansiepolitiek wel in te perken, maar met zachte middelen, de zogenaamde appeasement (verzoenende politiek).

Nadat in 1936 Duitsland ongehinderd het gedemilitariseerde Rijnland had bezet, trokken in maart 1938 Duitse troepen Oostenrijk binnen. Na de Tsjechische crisis en topoverleg in München (september 1938) bezetten Duitse troepen Sudetenland. Frankrijk en Engeland vonden dat hiermee de Duitse annexatiepolitiek moest eindigen en beloofden Polen te beschermen.

Nederlandse krijgsmacht

De Nederlandse regering reageerde op de spanningen in Europa. In 1936 gingen voor het eerst sinds lange tijd de defensie-uitgaven weer omhoog. Eind augustus 1939 dreigde een Duitse inval in Polen. Op 25 augustus waarborgden de Duitsers nog uitdrukkelijk de Nederlandse neutraliteit. Toen de situatie echt spannend werd, ging de Nederlandse regering op 28 augustus over tot een algemene mobilisatie. Zo'n 150.000 manschappen vertrokken naar hun legeronderdelen. Op 1 september 1939 viel Duitsland inderdaad Polen binnen. Groot-Brittannië en Frankrijk verklaarden daarom de oorlog. Dat was eerst een 'schemeroorlog', de zogenaamde Phoney war. In april 1940 vielen de Nazi's Denemarken en Noorwegen aan.

Toch een inval in Nederland?

Vanaf november 1939 kwamen uit Berlijn geheime berichten dat een Duitse inval in Nederland op handen was. Telkens ging die niet door en men nam die berichten gaandeweg minder serieus. Begin mei 1940 was de situatie weer spannend en werden militaire verloven ingetrokken. Het bleek dat Nederland terecht paraat was. Want op 10 mei voerden de gemobiliseerde militairen echt oorlog, door de Duitse inval in Nederland.

• 28-01-1939, Vlaamsche kroniek naar Belgisch-Nederlandche militaire samenwerking, Nieuwe Tilburgsche Courant
• 27-08-1939, Duitschland eerbiedigt onschendbaarheid van Nederland, Het Nieuws van den Dag voor Nederlandsch-Indië
• 11-09-1939, Situatie aan Westelijk front, Het Nieuws van den Dag voor Nederlandsch-Indië
• 16-12-1939, Bij de begroting van defensie gaf de Minister toe, dat vooral in het begin der mobilisatie niet altijd de nodige zuinigheid is betracht. Amigoe di Curacao

Ron van der Schee, maart 2010