Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt met OCR (Optical Character Recognition). Deze techniek levert geen 100% correct resultaat op. Dat betekent dat er onjuiste tekens in de tekst kunnen voorkomen. Naar schatting is op deze pagina 88.7% van de tekens correct.

Een Hollander over de Japansche aardbeving,

Met de „Rumphius" arriveerde te Priok de heer van West administrateur van d*- Droogdok Maatschappij te Soerabaia, die via Singapore hier weer terugkeerde van een kort bezoek aan Japan.

De heer van West. arriveerde met de Jjileboet precies één dag na den eersten ontzettenden catastrophedag in Yokohama. Tevoren had men aan boord totaliter niets bemerkt van de twee geweldige aardschokken en het eerste teeken, dat er iets abnormaals gebeurd moest zijn, was het 5.0.5.--sein van een Amerikaanschen stoomer, die volgens de eigen aanwijzing aan een boei moest liggen in de baai van Yokohama zelf.

Men giste alleen, dat er iets buit. woons aan de hand moest zijn, doch wat net eigenlijk was, daar had men nog geen begrip van. 7onleIdagJhadde aardbevingplaats gehad en vonr imt " "^middag kwam de Jjileboet Yoïoh'ama'i'ns,:^06"' die de h— ™ stiu;nrcvharneo"gdeharnfier:aei de .■*»«« _ ■ u .._. niemand eenig ust hegrip van hetgeen er afgespeeld wis Heel spoedig veranderde alle twijfel in ontzettende zekerheid want het Hollandsche schip voer over een laag olie van stellig drie voet dikte. cu'k

De kijkers kwamen spoedig allen voor den dag en wat men toen zag, ging alle beschrijving te boven. De gansche kade van Yokohama was verdwenen, van de bekende gebouwen niets meer te herkennen.

De heer van West deelde aan een vertegenwoordiger van Aneta mede, dat het reddingswerk toen in vollen gang was, het eerst georganiseerd door een Hollandsch zee-kapitein, den heer van Schermbeek van de Ijisalak, een bi zor. de rhe id, waarvan totnutoe geen enkel Engelsch-Japansch • f Chineesch blad melding m — Dat moet u vooral vertellen, aldus de heer van West in b_.grijpel.jken nationalen trots, want het is iets waarvan ik nog nergens gewag zag maken. Van Schermbeek lag met de Tjisalak in de haven van Yokohama, toen de ramp begon. Volgens zijn eigen verklaring hoorde hij een geluid alsof er twintig schroeven van zijn eigen schip alle tegelijk dwars tegen elkaar in sloegen. Toen gebeurde het ontzettende De kade golfde heen en weer en stortte in. De hooge gebouwen volgden het een na het ander, en weldra steeg een enorme stofwolk omhoog, welke alles omhulde, geheel Yokohama. Niet lang daarna werd die stofwolk vervangen door een van dikke rook, waar tusschendoor de vlammen opschoten.

De kreten van de slachtoffers, die zich op wat er van de kade overbleef, verdrongen groeiden aan en captain van Schermbeek was de eerste, die het reddingswerk begon te organiseeren. Hij liet de sloepen strijken en begon met de vrouwen en kinderen aanboord te roeien van alle schepen die in de haven lagen.

Van Schermbeek en zijn mannen waren het, die alles in het werk stelden om de ongelukkigen aan boord van de Empress oj Canada, André Lebon en andere schepen over te brengen.

De dokter van de Tjisalak moet ontzettende dagen hebben beleefd, want hij gunde zich geen rust om de zwaarst gekwetsten de eerste hulp aan boord te verleenen.

Toen moet de olie, in zee stroomend van de gesprongen tanks der Shell en Rising Sun, vlam hebben gevat.

De Empress of Canada trachtte tijdig voor de vloeiende zee van vuur weg te komen, maar in de schroef zat een tros, en alle pogingen om het schip weg te krijgen faalden.

Toen was het weer een Hollandsch zeeman, die een weergaloos staaltje van moed en zeemanschap liet zien. Merkwaardig genoeg zwijgen ook daarover alle Japansche en Chineesche bladen en ooggetuigen.

Het was kapitein de Koning van de Iris der Bataafsche Petroleum Maa schappij, wiens schip volgeladen lag met benzine en die niet aarzelde om ondanks het levensgevaar waaraan hij zijn bemanningen zichzelf blootstelde, met zijn schip naarde Empress of Canada toe

men en dit schip naar een veiliger plaats te brengen. — Heeft u ook fotos genemer. ? vroegen wij. De heer van West lachte eens en verklaarde, dat men geen foto's aan land wilde nemen. Het was te verschrikkelijk, overal de lijken nog boven aarde la4en, waarvan soms een walgelijken reuk uilging, terwijl bovendien de honger zich onae_ de slachtoffe s begon te doen gevoelen.

De omwo ïers van Yokohama kwamen 'x naar deze plaats toegestroomd naüat hun eigen dorpen vernield waren, omda; men in de paniek-stemming van meening was, dat Yokohama ongedeerd was gebleven. Hetgeen de heer van West mededeelde omtrent het lot van enkelen was verschrikkelijk. De Ijileboet had voornamelijk de Duitsche vluchtelingen aan boord genomen, van wie de meesten op slag straatarm waren geworden, terwijl heele families in rouw waren gedompeld. Een der Duitschers, die zwaar gewond was, zag voor zijn oogen zijn vrouw verbranden, zonder een hand te kunnen uitsteken. De ongelukkige man is zelf aan een beroerte gestorven. Een ander slachtoffer had een verbrijzeld been en leed onuitstaanbare pijnen, totdat een landgenoot een bijl nam en zoo het been afbakte. Het slachtoffer is naderhand doodgebloed. „Het lot der Hollanders." 'En de Hollanders, mijnheer van West? —Thorbecke stond op het station in Yokohama juist toen de aardbeving plaats had. Met een smak werd hij op de rails geworpen tegelijk met een anderen Hollander. Het was wel een merkwaardige kennismaking. Thorbecke, secretaris van de Hollandsche legatie, en zijn landgenoot hebben toen 2'/a uur lang hard geloopen in de richting van een heuvel. Achter zich hoorden zij het knallen van allerlei buizen en tanks di-: sprongen en het omvallen der huizen, doch zij vluchtten, steeds verder, totdat ze den heuvel bereikt hadden waar zij urenlang verbleven totdat het onmiddellijk gevaar geweken scheen. — Heeft u onzen gezant, generaal Pabst, nog gezien ? — Ja zeker. Eerst wist men niet waar de heer Pabst zich bevond, en het laatste was hij gezien, toen hij uit het brandende legatie-gebouw zich begaf naar de Siameesche legatie, die nog overeind stond. Later heeft hij zich zoover mogelijk met zijn auto begeven in de richting van Yokohama en is toen met een Japanschen destroyer verder naar Yokohama gegaan. Het deed goed om te zien, hoe kalm de heer Pabst daar alles in Yokohama regelde.

Voorts deelde de heer van West nog mede, dat de familie Roland Holst straatarm is geworden. Da heer Holst had juist voor de aardbeving zijn zaak James Eades — overgedaan aan den heer Bode. Zelf had hij toen zijn kapitad gestoken in allerlei curiosa om daarmede naar Holland te gaan, en zoo vertoefde de familie Holst in haar buitenverblijf buiten Yokohama, toen de aardbeving plaats had. Zij en de heer Bode hebben nu alles verloren, doch de laatste heeft met een merkwaardige kopplghei 1 thans reeds plannen ontworpen voor de toekomst.

Nog een andere Hollander is op een merkwaardige manier aan den dood ontsnapt. De agent van de Java China Japan-lijn, de heer Wiersurn in Yokohama, zat juist aan zijn schrijftafel toen de eerste heftige schok kwam. Sneller dan de gedachte kroop hij toen ónder de schrijftafel en redde op die manier zijn leven daar alles ineen stortte.

Wat u ook speciaal onder de aandacht van het Indische publiek moet brengen

— zoo ging de heer van West verder — is het boven alle lof verheven gedrag van de Japansche bedienden in dienst van de buitenlanders. De menschen hebben letterlijk alles gedaan voor hun meesters en meesteressen en dachten geen oogenblik aan zich zelf. En wat de Japansch: a itoriteiten aangaat, ook zij traden kalm en zeker op. Zoo bevonden zich ii.-cl wal Japansche vluchtelingen aanboord van de twee Hollandsche schepen, die later door de Japansche autoriteiten weer overgebracht werden op de eigen Japansche booten om ze verder te vervoeren. Neen, de Japanners hebben zich over het algemeen bedaard gehouden ondanks de vreeselijke gebeurtenis ; de paniekstemming zat voornamelijk onder de Chineesche ingezetenen, van wie wij er 300 naar Osaka hebben gebracht.

Nog een merkwaardigheid is wel het feit, dat de meesten, die er het leven hebben afgebracht, dat te danken hebben aan het feit, dat zij zich hadden opgesteld onder de deurpost, Alles viel ineen, u kunt gerust zeggen, dat heel Yokohama niet meer bestaat, maar de deurposten hielden 't het langst uit. Dat is misschien iets voor Indië.

Tenslotte werd nog medegedeeld, dat de heer Terpoorten, chef van den civielen dienst van het Amsterdamsche kantoor der K.P.M., die op zijn doorreis toevallig in Japan verloefde, absoluut geen letsel heeft bekomen. Wel is hij al zijn goed kwijt en kon niets meer redden dan de kleêren, die hij aanhad, waarmee hij zich verder naar Amerika heeft ingescheept.

De heer van West, die zelf voor zaken in Yokohama moest zijn, is onverrichterzake weer terug moeten keeren. Wat hem uit den aard der zaak het meest interesseerde waren de werven, waar natuurlijk eveneens aanzienlijke verwoestingen werden aangericht. Zoo zag hij een kraan nog geheel overeind staan, maar een schip was verderop in het dok omgekanteld.

Ook de familie Nieboer, vertegenwoordiger van de Heemaf, bevindt zich in veiligheid, hetgeen de vele kennissen in Indië met genoegen zullen vernemen.

De twee Hollandsche slachtoffers zijn de heer van den Polder, die op vergevorderden leeftijd en met een Amerikaansche dame indertijd in het huwelijk getreden was. Beiden zijn omgekomen, terwijl van hun bezittingen de bekende muntenverzameling intact werd bevonden.

Het stoffelijk overschot van onzen consul den heer Visser, werd niet meer teruggevonden.